Chúng ta không bay qua nhiều múi giờ, nhưng mỗi sáng thức dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi như vừa trở về sau một chuyến đi dài. Hiện tượng đó có tên gọi là Social (lệch múi giờ xã hội), hay Social Jetlag. Đây không còn là khái niệm xa lạ trong các nghiên cứu về sức khỏe giấc ngủ, mà đã trở thành một “căn bệnh thầm lặng” của đời sống hiện đại.
Social (lệch múi giờ xã hội) xảy ra khi đồng hồ sinh học tự nhiên của cơ thể bị lệch so với lịch sinh hoạt do xã hội áp đặt. Sự lệch nhịp này kéo dài từng ngày, từng tuần, khiến cơ thể không bao giờ thực sự được nghỉ ngơi trọn vẹn.
Nội dung
Social (lệch múi giờ xã hội) là gì và vì sao ngày càng phổ biến?
Theo các phân tích đăng tải trên BBC Worklife, Social (lệch múi giờ xã hội) không đến từ việc di chuyển địa lý, mà đến từ việc con người sống ngược lại nhịp sinh học của chính mình. Ban ngày phải thức dậy sớm để đi học, đi làm; ban đêm lại cố thức khuya để “sống cho bản thân”.
Cơ thể con người vốn vận hành theo nhịp sinh học tự nhiên, quyết định bởi ánh sáng, hormone và thói quen ngủ đều đặn. Khi lịch làm việc, học tập và sinh hoạt xã hội buộc chúng ta ngủ – thức không đúng giờ sinh học, Social (lệch múi giờ xã hội) hình thành.
Điều đáng nói là hiện tượng này ngày càng phổ biến vì:
- Thời gian làm việc kéo dài và linh hoạt mơ hồ
- Sự xâm lấn của thiết bị điện tử vào ban đêm
- Thói quen “bù ngủ” vào cuối tuần khiến nhịp sinh học rối loạn thêm.
Social (lệch múi giờ xã hội) không gây mệt mỏi tức thì, nhưng tích lũy dần, khiến cơ thể luôn trong trạng thái “lệch pha” mà chính người trong cuộc cũng khó nhận ra.
Những hội chứng tâm lý nuôi dưỡng Social (lệch múi giờ xã hội)
Theo The Guardian Lifestyle, Social (lệch múi giờ xã hội) không chỉ là vấn đề sinh học, mà còn là hệ quả của nhiều hội chứng tâm lý đặc trưng của xã hội hiện đại:
- Nỗi sợ bị bỏ lỡ (FOMO – sợ bỏ lỡ trải nghiệm): Nhiều người cố thức khuya để theo dõi mạng xã hội, xem phim, trò chuyện, dù cơ thể đã mệt. Giấc ngủ bị hy sinh để đổi lấy cảm giác “không bị tụt lại”.
- Định kiến xã hội về sự bận rộn: Hội chứng tâm lý này góp phần nuôi dưỡng Social (lệch múi giờ xã hội). Ngủ sớm, nghỉ ngơi đầy đủ đôi khi bị xem là thiếu nỗ lực. Ngược lại, thức khuya làm việc lại được tôn vinh như dấu hiệu của thành công.
- Hội chứng cuồng công việc: Ranh giới giữa giờ làm và giờ nghỉ biến mất. Công việc theo chân con người lên giường ngủ, khiến não bộ không kịp “tắt máy”.
- Áp lực đồng trang lứa (peer pressure – áp lực so sánh): Đóng vai trò lớn. Khi xung quanh ai cũng làm việc muộn, trả lời tin nhắn lúc nửa đêm, việc đi ngủ đúng giờ trở thành một hành động… lạc lõng.
Tất cả những yếu tố này đẩy Social (lệch múi giờ xã hội) trở thành một vòng lặp khó thoát, nơi con người vừa mệt mỏi, vừa tự trách bản thân vì không đủ kỷ luật.
Hệ lụy thể chất và tinh thần khi Social (lệch múi giờ xã hội) kéo dài
Các nghiên cứu được tổng hợp trên New York Times – Well cho thấy Social (lệch múi giờ xã hội) có liên quan trực tiếp đến suy giảm sức khỏe tổng thể. Khi nhịp sinh học bị lệch kéo dài, cơ thể không kịp phục hồi hoàn toàn sau mỗi đêm ngủ.
Về thể chất, Social (lệch múi giờ xã hội) làm tăng nguy cơ mệt mỏi mãn tính, đau mỏi cơ thể, rối loạn chuyển hóa và giảm khả năng tập trung. Máu lưu thông kém trong giấc ngủ khiến cơ thể thức dậy với cảm giác nặng nề, dù thời gian ngủ không hẳn quá ít.
Về tinh thần, trạng thái thiếu ngủ kéo dài khiến cảm xúc trở nên dễ kích động, lo âu và suy giảm động lực. Não bộ không được nghỉ đúng chu kỳ khiến khả năng ra quyết định kém đi, tạo cảm giác “lúc nào cũng chậm hơn một nhịp”.
Điều nguy hiểm nhất của Social (lệch múi giờ xã hội) là tính bình thường hóa. Khi ai cũng mệt, sự mệt mỏi không còn được xem là tín hiệu cảnh báo, mà trở thành “trạng thái mặc định” của đời sống hiện đại.
Điều chỉnh Social (lệch múi giờ xã hội): Bắt đầu từ giấc ngủ đúng nghĩa
Theo các chuyên gia giấc ngủ được trích dẫn trên BBC và The Guardian, giải pháp cho Social (lệch múi giờ xã hội) không nằm ở việc ép bản thân ngủ sớm ngay lập tức, mà là tạo điều kiện để cơ thể muốn ngủ và ngủ sâu hơn.
Bên cạnh việc giảm kích thích tinh thần trước giờ ngủ, môi trường ngủ đóng vai trò then chốt. Một giấc ngủ chất lượng không chỉ đến từ thời gian, mà từ cảm giác cơ thể được thư giãn hoàn toàn khi nằm xuống.
Trong tinh thần đó, nệm AEROFLOW Wave được phát triển như một giải pháp hỗ trợ cơ thể trở về trạng thái tự nhiên nhất khi ngủ. Cấu trúc cắt lượn sóng (profile-cutting) cho phép nâng đỡ cơ thể theo từng điểm chạm, giúp áp lực được phân tán đều, máu lưu thông dễ dàng hơn.
Khi nằm trên AEROFLOW Wave, cơ thể không bị ép vào một mặt phẳng cứng nhắc. Thay vào đó, từng vùng được “thả lỏng” đúng cách, giống như một liệu pháp mát xa nhẹ nhàng suốt đêm. Điều này giúp cơ thể nhanh chóng bước vào trạng thái nghỉ ngơi sâu, giảm cảm giác mệt mỏi tích lũy do Social (lệch múi giờ xã hội).
Giấc ngủ không còn là khoảng thời gian bị rút ngắn giữa hai ngày làm việc, mà trở thành nơi cơ thể và tinh thần được phục hồi đúng nghĩa. Khi ngủ đủ sâu và đúng nhịp, con người mới dần thoát khỏi vòng xoáy lệch nhịp của thời hiện đại.
Social (lệch múi giờ xã hội) không phải lỗi của cá nhân, mà là hệ quả của cách chúng ta đang sống. Nhưng việc chọn lại giấc ngủ, chọn lại cách nghỉ ngơi, chính là bước đầu tiên để lấy lại nhịp sống cân bằng hơn cho chính mình 🌙
Tìm hiểu thêm về sản phẩm: https://inoacliving.vn/nem-aeroflow/nem-aeroflow-wave/
